18/08/2019

BEŞ MAYMUN

Şükran NAMDAR

Şükran NAMDAR
6 Ocak 2017

Kafese beş maymun bırakılır. Ortaya bir merdiven konur ve tepesine de iple bir kangal muz asılır. Her bir maymun merdivenlere çıkarak muzlara ulaşmak istediğinde dışarıdan üzerine soğuk su sıkılır.

Her tek maymun aynı denemeyi yapar, buz gibi soğuk suyla ıslatılır. Bütün maymunlar bu denemeler sonunda sırılsıklam ıslanırlar. Bir sure sonra muzlara doğru hareketleneni, diğer maymunlar engellemeye başlar. Su kapatılıp maymunlardan biri dışarı alınır, yerine yeni bir maymun konulur. İlk yaptığı iş, koşup muzlara ulaşmak için merdivene tırmanmak olur. Fakat diğer dört maymun buna izin vermez ve yeni maymunu bir de döverler.

Daha sonra ıslanmış maymunlardan biri daha, yeni bir maymunla değiştirilir. Ve o da merdivene ilk yaptığı atakta dayak yer. Bu maymunu en şiddetli ve istekli döven de biraz önce diğerleri tarafından engellenen ve ilk dayağı yiyen birinci yeni maymundur.

Islak maymunlardan üçüncüsü de değiştirilir. Bu da ilk atağında diğerleri tarafından cezalandırılır. Diğer dört maymundan yeni gelen ikisinin, en yeni gelen maymunu niye dövdükleri konusunda hiçbir fikirleri yoktur, ama en iştahlı dövenler de onlardır.

Sonra en başta ıslanan maymunların dördüncüsü ve beşincisi de yenileriyle değiştirilir. Bu maymunlar da muzları almaya yeltendiklerinde onlardan önce değiştirilmiş üç yeni maymun tarafından dövülerek yukarı çıkmaları engellenir. Tepelerinde o bir kangal muz hala asılı olduğu halde, artık hiçbiri merdivene yaklaşmamaktadır.   (G.R Stephenson.1967)

Hepimiz  hayatımızda en az bir kez, çevremizdeki birilerinin “yapamazsın” dediği bir şeyleri başarmış ve bunun mutluluğunu, gururunu ve  hazzını yaşamışızdır. Alışılagelmişlerden yola çıkarak, şimdiye kadar böyle olduğunu deneyimlediklerinden, seni de o geçmiştekilere dahil ederek, “yapamazsın” derler, ama sen “onlar” gibi olmaya direnir, “ben başkayım” demek istersin. Onlar gibi olmak, senin tek ve biricik olduğunu reddetmektir çünkü. Oysa sen tek ve eşsizsizdir. Seni “onlardan saymalarına direnirsin, çabalarsın, farkını görmelerini, seni, sen olarak algılamalarını sağlamak istersin. Uğraşırsın, uğraşırsın, olmaz. “Olsun” der, bir daha gayret edersin; enerjin azala çoğala didinirsin, yine olmaz. Bozulan moralinle, enerjin, paran, gücün, sabrın azalmaya başlar. “Bu defa olacak!” dersin, bir hırsla ve azimle davranırsın yeniden, ama yine olmaz... Buraya kadar süreç, neredeyse her tek bireyde aynıdır. Ancak bu noktadan sonrasında, ya sen de ‘onlar’dan olacaksındır; ya da sen ‘tek’ olacaksındır.

Bu ortak sürecin sonunda, “Denedim defalarca, ama olmuyor!” dediğin an, artık sen de ‘onlar’dansındır. Çevrendekiler kazanmıştır: “Biz sana ‘yapamazsın’, demiştik derler.” Pes edersin ve Savunma Mekanizmaların devreye girer, “Uğraştın ama olmadı, zaten bu imkansızdı; sen de denedin olmuyor işte! Senin bir suçun yok, böyle gelmiş böyle gider, sıkma canını, imkansızı kabullen, ayrıca o kadar çok da istemiyordun zaten, şimdi başka alanlara yönel...” gibi ifadelerle rahatlatır seni bilincin. Artık sen de, “onlar” olursun.

Ama, bu ortak sürecin sonunda, defalarca dener, her defasında “olacak” dersen; enerjin, gücün, paran ve sabrın tükendikçe şarj edersen, neden olmadığını ve nasıl olabileceğini, yeni yollar arayarak değerlendirirsen mutlaka olur. “Aynı şeyleri tekrar tekrar yapıp da farklı sonuç beklemek aptallıktır.” der Einstein. Her defasında daha farklı bir yoldan yapmayı denediğinde, kaçınılmaz olarak başaracaksındır. İşte o zaman, ‘onlar’ gıpta ve hayretle bakacaktır sana. Artık sen, tek’sindir ve onlar’dan farklısındır. Biriciksindir, çünkü o çözüm yolu sadece sana aittir. Mucitsindir, çünkü o çözüm yolunu sen keşfetmişsindir. Ne daha zeki, ne daha akıllısındır; sadece daha sabırlı ve daha inatçısındır. Şahane aklını kullanmayı ve direnmeyi biliyorsundur o kadar. Artık ‘sen’sindir; ‘onlar’dan ayrılmış, adını koymuş, tek’liğini göstermişsindir. İmkansız denileni başarmış olmanın gururu, maddi ya da manevi hazzı tarif edilemezdir artık.

“Yapamazsın” denileni yapmış, bu evrende bir ‘sen’ olduğunu göstermişsindir. Sevgiyle...

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun!

Yorum yazın

İsim (Gerekli)
Yorumunuz (Gerekli)

Sayfada yer alan yorumlar kişiye ait görüşlerdir. Yapılan yorumlardan sitemiz hiçbir şekilde sorumlu değildir.

Yazarın diğer yazıları