22/09/2019

KIŞ ZEHİRLENMELERİNE DİKKAT, UZMANINIZ UYARIYOR!

Selman DOĞAN A SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

18 Kasım 2015

Önümüzdeki aylar kış ayları. Kışın en temel gereksinmelerimizden biri de ısınmak. Ancak ısınırken canımızdan olmamak için tedbirli olmakta fayda vardır. Kışın hava sıcaklıklarındaki ani düşüşler, aşırı rüzgarlar, bakımsız bacalar, hasarlı gaz iletim hatları, zayıf havalandırma vb. itici etmenler ile gaz zehirlenmeleri oluşarak pek çok can kaybı yaşamaktayız. Hastanelere yüzlerce zehirlenme vakası gelmekte. Zamanında yapılan müdahalelerle bazı can kayıpları önlenebilmektedir. Bu tehlikelere karşı, bilinçli olmak ve önceden tedbirli olmak çok önemlidir.

KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMELERİ: "Karbonmonoksit" aslında kötü bir üne sahip basit bir kimyasal moleküldür Ancak gerçekte kimya sektörünün bir çok alanında kullanılan çok yararlı, kullanışlı bir moleküldür. Bir karbon ve bir oksijen atomlarının çoklu kovalent bağ yapması sonucu meydana gelir… Molekül formülü: CO. Molekül Ağırlığı M: 28.01 g/mol'dür. Havadan ağırdır, renksiz ve kokusuzdur, atmosferik basınçta katı hale dönüştürülebilir, basınç altında ise sıvı olarak bulunur. Kimyasal olarak asidiktir. Suda çözünebilir, yanmayı desteklemez.

Her yıl kış aylarında bilgisizlik, yanlış kullanım ve ihmal yüzünden sobadan sızan karbon monoksit gazı ile pek çok insan karbon monoksit zehirlenmelerine maruz kalmaktadır.

Karbon monoksit renksiz, tatsız, kokusuz, yanıcı zehirli bir gaz olup vücuda solunum yolu ile girer ve doğrudan kana geçerek oksijen alımını engeller, zehirlenme ve ölüme neden olur. Karbonmonoksit gazı havagazı, kömür vb. ısıtma amacıyla kullanılan her tür soba ve ocakta yanma sırasında oluşur. Karbon monoksit zehirlenmeleri sıklıkla; kapalı ortamlarda açık ocaklar, bacası çekmeyen soba, şofben, bacasız gaz sobalarında yakıtın iyi yanmaması nedeni ile meydana gelir. Karbon monoksitle meydana gelen zehirlenmelerde kısa süre içerisinde tıbbi müdahale yapılmazsa, zehirlenmeler ölümle sonuçlanabilir.

Karbon monoksitten kaynaklanan zehirlenmeye karşı topluma yönelik önlemler alınması, aşağıdaki uyarılara vatandaşların dikkatinin çekilmesi ve bu bilgilerin topluma ulaştırılmasının sağlanması zehirlenmelerin önlenmesinde büyük önem taşımaktadır.

Karbon monoksit Zehirlenmelerinin Nedenleri, Belirtileri ve Alınacak Önlemler

Karbon monoksit renksiz, tatsız, kokusuz, yanıcı zehirli bir gazdır.

Karbonmonoksit zehirlenmeleri sıklıkla; kapalı ortamlarda açık ocaklar, bacası çekmeyen soba, şofben, bacasız gaz sobalarında yakıtın iyi yanmaması nedeni ile meydana gelir.

Karbonmonoksit, solunduktan sonra akciğerler aracılığıyla kana geçer. Karbonmonoksit gazı kırmızı kan hücrelerinin içerisinde bulunan ve dokulara oksijen taşıyan hemoglobine oksijenden ortalama 200 kat daha hızlı bağlanır. Karbonmonoksitin hemoglobinle birleşmesi sonucu karboksihemoglobin (COHb) oluşur. Vücudumuzda yer alan oksijen azalarak korbonmonoksit ile yer değiştirir. Kan dokulara yeterince oksijen taşıyamaz. Kalp, beyin ve diğer organlarımız çalışamaz hale gelir. Bu da hastalıklara ve en kötüsü ölümlere neden olur.

Karbonmonoksit tatsız, renksiz, kokusuz olması ve tahriş etme özelliğinin olmaması nedeni ile fark edilmediği için "sessiz katil" olarak bilinmektedir. Bu sessiz katile karşı hepimiz tedbirli olmalıyız.

Karbon monoksit Zehirlenmelerinin Genel Bazı Belirtileri

-Oksijen yetersizliğine nedeniyle deride kırmızılaşma

-Kısa soluk alma

-Göğüste sıkışma

-Halsizlik

-Baş ağrısı

-Baş dönmesi

-Mide bulantısı ve kusma

-Rehavet çökmesi

-Göğüs ağrısı

-Kaslarda halsizlik ve genel halsizlik

- Bilinç Kaybı

Karbonmonoksit Kaçağından Şüphelenirseniz Ne Yapmalısınız?

Eğer evinizde bir karbonmonoksit kaçağından şüphelenirseniz yapacağınız ilk şey orayı terk etmek ve temiz havaya çıkmaktır.

Giderken açabileceğiniz pencere kapı varsa açın.

Kullandığınız yanmalı bütün araç gereçleri, havalandırmayı, bacayı yetkili kişilere kontrol ettirmeden kullanmaya başlamayın.

Çökme veya yangın tehlikesinin bulunduğu durumlarda derhal 110 No'lu telefondan İtfaiye Servisi aranmalıdır.

Ortaya çıkabilecek acil sağlık sorunlarında derhal 112 No'lu telefondan Acil Yardım Servisi aranmalı ve ailenin bütün fertleri karbonmonoksit zehirlenmesi açısından kontrol ettirilmelidir.

Doğalgaz Şebekesi ile ilgili ortaya çıkabilecek sorunlarda 187 No'lu telefondan Doğalgaz Arıza Servisi aranmalıdır.

Lodos esintisi olduğunda gerekmedikçe soba yakılmamalı ve yanmakta olan soba yatmadan önce mutlaka söndürülmelidir.

Lodos esintisinde kopan, sarkan ve yere düşen elektrik hatlarına ve kablolarına yaklaşılmamalı ve bu gibi durumlar 186 no'lu telefondan Elektrik Arıza Servisi'ne bildirilmelidir.

Soba ve Bacalarla İlgili Uyulması Gereken Kurallar

Soba tutuşturulurken yakıtın üstten yanması sağlanmalıdır, böylece soba içinde ortaya çıkan zehirli gazlar yanarak sobayı terk ederler.

Soba aşırı doldurulmamalıdır. Aşırı doldurulan sobanın duman yolu daralır ve soba içinde düzensiz ısı dağılımı olacağından baca çekişi zayıflar.

Kömürü tutuşturmak için, üzerine az miktarda kağıt ya da karton ve bunların üzerine de kolay yanan çıra ve odun konulmalıdır..

Yatmadan önce kesinlikle sobaya yakıt konulmamalıdır.

Sobaya, yeni atılan yakıtın üzerine kor halindeki yakıttan bir miktar konulması sobadaki yakıtın sürekli olarak üstten yanmasını sağlar.

Sobalı odada kesinlikle yatılmamalıdır. Ancak zorunlu hallerde sobanın söndüğünden emin olunarak sobalı odada yatılabilir.

Lodoslu havalarda kesinlikle soba yakılmamalı ve yanmakta olan soba yatmadan önce mutlaka söndürülmelidir.

Dumanın geri tepmesini önlemek için bacaların en üst noktasının çatının en üst noktasından 1m. daha yüksekte olması sağlanmalı ve baca şapkası mutlaka takılmalı,

Odun, kömür gibi yüksek oranda is bırakan yakıt kullanıldığı takdirde bacalar 2 ayda bir, diğer yakıtlar (sıvı ve gaz gibi) kullanıldığında 3 ayda bir temizlenmelidir.

Bacaların temizliği mahalli itfaiye teşkilatı tarafından yapılmaktadır. Yönetmelik özel firmalara da itfaiyeden izin almak kaydı ile baca temizliği yapabilme imkanı getirmiştir.

Soba borularının birbiriyle birleştirilmesinde hava ve baca gazı sızdırmazlığı sağlanmalı,

Sobanın bulunduğu yer sürekli havalandırılmalı.

Şofben Kullanımında Dikkat Edilecek Hususlar

Şofben mutlaka bacaya bağlanmalı, baca bağlantısı olmayan (bina aydınlığına vb. bağlı) şofben asla çalıştırılmamalı,

Şofbenin monte edileceği mekan yeterli büyüklükte olmalı, şofben mümkünse banyo yerine balkona veya başka bir havadar mekana takılmalı, şofbenin montajı mutlaka yetkili servis tarafından yapılmalı,

Şofben zehirlenmeleri genellikle gaz kaçaklarından değil, yeterli havalandırma yapılmayan yerlerde yetersiz hava ve yetersiz yanma sonucunda oksijen oranının düşmesi ve karbonmonoksit oranının yükselmesiyle gerçekleştiği için şofbenin kullanıldığı yere sürekli temiz hava girmesi sağlanmalı,

Bacalar yatak odalarından, merdiven sahanlığından, bina girişlerinden, havalandırma boşluklarından, çatı arasından, banyo ve tuvaletten geçirilmemeli,

Şofbende gaz kaçağı hissedildiğinde;

Öncelikle gaz vanası ve tüp dedantörü kapatılmalı,

Elektrik düğmeleri açılmamalı açıksa hemen kapatılmalı,

Kibrit çakmak gibi alev ve kıvılcım çıkartabilecek hiçbir işlem yapılmamalı,

Karşılıklı pencereler açılarak ortam havalandırılmalı,

Gaz şirketi yetkilisi veya şofben servisi hızla aranmalıdır.

Doğalgaz Kullanımında Dikkat Edilmesi Gereken Emniyet Kuralları

Doğalgaz kokusuz bir gazdır. Fark edilebilmesi için, gazın içerisine çürük sarımsak kokusu veren bir madde katılmıştır. Bu kokuyu duyduğunuzda bütün doğalgaz cihazlarınızın pilot alevlerini söndürün ve vanalarını kapatın!

Hemen, bütün pencereleri açın!

Hemen, sayaç girişindeki kapatma vanasını veya ana kapatma vanasını kapatın!

Gaz kokusu duyulan odalarda elektrik düğmelerine dokunmayın!

Kibrit veya çakmak yakmayın!

Kapı zilini çalmayın!

Sigara içmeyin!

187 No'lu telefondan Doğalgaz Arıza Servisi aranmalıdır.

Gaz tesisatındaki arıza ve hasarları kendiniz tamir etmeye çalışmayın. Bunlar yalnızca meslek bilgisi olan yetkililer tarafından yapılmalıdır!

Konutlarda gaz kaçaklarına karşı alarm vermek üzere dizayn edilen dedektörler, LPG için tabana yakın, Doğalgaz için tavana yakın, karbonmonoksit için tavan ile tabanın orta noktası gibi uygun yerlerde bulundurulmalıdır.

Sorularınız için: www.selmandogan.com.tr

selmandoganigu@gmail.com

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun!

Yorum yazın

İsim (Gerekli)
Yorumunuz (Gerekli)

Sayfada yer alan yorumlar kişiye ait görüşlerdir. Yapılan yorumlardan sitemiz hiçbir şekilde sorumlu değildir.

Yazarın diğer yazıları